Спорттық ойындар адамзатпен бірге ғасырлар бойы дамып келеді. Кейбір спорт түрлері салыстырмалы түрде жақында пайда болса, басқаларының тарихы өте терең. Теннис – көрермендерді қызықтыратын, төзімділікті, дәлдікті және стратегиялық ойлауды талап ететін ең танымал спорттардың бірі. Бүгінде әлемнің түкпір-түкпіріндегі миллиондаған адам ірі жарыстарды тамашалап қана қоймай, өздері де кортқа шығып ойнайды. Бұл мақалада сіздер үшін теннис туралы 35 қызықты әрі танымдық дерек жинадық.
- Қазіргі теннис XIX ғасырдың екінші жартысында Англияда қалыптасты. Дәл сол жерде кейін халықаралық жарыстардың негізіне айналған басты ережелер жасалды.
- Бұл спорттың арғы атасы Францияда кең таралған «же-де-пом» ойыны болып саналады. Алғашында қатысушылар допты алақанымен соққан, ал ракеткалар кейінірек пайда болған.
- Теннис атауы француз тіліндегі «tenez» сөзінен шыққан. Оның мағынасы «ұстаңыз» немесе «қағып алыңыз» дегенді білдіреді және бұрын доп берер алдында айтылған.
- Ойындағы 15, 30 және 40 ұпайлық есеп жүйесінің шығу тегі ерекше. Кең таралған болжамдардың біріне сәйкес, ол сағат циферблатының бөліктерімен байланысты.
- Уимблдон турнирі осы спорт түріндегі ең көне жарыс болып саналады. Ол алғаш рет 1877 жылы өткізілген және бүгінге дейін жалғасып келеді.
- Уимблдон корттарында қатаң киім үлгісі сақталады. Қатысушылар негізінен ақ түсті спорттық киім киюге міндетті.
- Теннис добы әрдайым сары түсті болған жоқ. Бұрын ақ түсті доптар пайдаланылған, бірақ жарқын түс телехабарлар үшін қолайлырақ болып шықты.
- Корт жабыны ойын мәнеріне айтарлықтай әсер етеді. Топырақты алаңдарда доп баяу серпілсе, шөп төселген алаңдарда ойын қарқыны жоғары болады.
- Топырақ төселген алаңдағы ең беделді жарыс – Ролан Гаррос. Көптеген маман оны төзімділікті сынайтын маңызды турнир деп есептейді.
- Кәсіби ойыншылардың кейбір соққылары сағатына 200 шақырымнан астам жылдамдыққа жетеді. Жекелеген рекордтар 260 шақырым шамасына дейін барған.
- Бұрын ракеткалар толықтай ағаштан жасалған. Қазіргі үлгілер жеңіл әрі берік материалдардан өндіріледі.
- Жекелей кездесулерге арналған алаң жұптық матчтарға қарағанда тарлау болады. Қосымша бүйір сызықтар екі ойыншыдан тұратын командалар үшін пайдаланылады.
- Тор алаңды екі тең бөлікке бөледі. Оның ортасы бағаналардың жанындағы бөліктерге қарағанда сәл төмен орналасады.
- Кәсіби матч бірнеше сағатқа созылуы мүмкін. Кейде ойыншылар кортта тұтас күнге жуық уақыт өткізеді.
- Тарихтағы ең ұзақ кездесулердің бірі Джон Изнер мен Николя Маю арасында өткен. Бұл матч он бір сағаттан астам уақытқа созылып, үш күн бойы жалғасқан.
- Табысты өнер көрсету үшін жақсы дене дайындығы жеткіліксіз. Зейін, сабыр және жылдам шешім қабылдау қабілеті де аса маңызды.
- Көптеген мамандар теннисті корттағы шахматқа теңейді. Ойыншылар қарсыласының әрекеттерін үнемі талдап, тиімді тәсіл іздейді.
- Кәсіби спортшылардың басым бөлігі жаттығуды ерте жастан бастайды. Кейбір болашақ чемпиондар ракетканы алғаш рет төрт-бес жасында қолға алады.
- Теннис Олимпиада ойындарының бағдарламасына әрдайым енгізіле бермеген. Ұзақ үзілістен кейін ол 1988 жылы қайта оралды.
- Ірі жарыстарда доптың сызыққа тигенін анықтайтын заманауи технологиялар қолданылады. Олар даулы жағдайлардың санын азайтады.
- Электрондық жүйелер төрешіліктің дәлдігін арттырды. Соған қарамастан бас төрешінің рөлі әлі де маңызды болып қала береді.
- Теннис денедегі көптеген бұлшықет топтарын дамытады. Ойыншылар жиі жүгіріп, бағыттарын күрт өзгертіп отырады.
- Үнемі жаттығу қозғалыс үйлесімін жақсартады. Сонымен қатар ол реакция жылдамдығына оң әсер етеді.
- Ресми жарыстарға арналған доптар мұқият тексеруден өтеді. Олардың салмағы, өлшемі және серпілу деңгейі бақылауға алынады.
- Кәсіби спортшы мансабы барысында мыңдаған доп пайдалана алады. Турнир аяқталғаннан кейін олардың бір бөлігі клубтарға немесе әуесқойларға беріледі.
- Жұптық кездесулер ерекше қарқындылығымен ерекшеленеді. Мұнда серіктестер арасындағы өзара түсіністік үлкен рөл атқарады.
- Кейбір әйгілі ойыншылар әртүрлі онжылдықтарда Үлкен дулыға турнирлерін жеңіп алған. Мұндай жетістік жоғары шеберлік пен тұрақтылықты талап етеді.
- Әйелдер теннисі көптеген елдерде зор танымалдыққа ие. Ең беделді жарыстардың финалдарын миллиондаған көрермен тамашалайды.
- Жоғары деңгейдегі матчтар кезінде спортшылар көп мөлшерде сұйықтық жоғалтады. Сондықтан үзілістерде су қорын толықтырып отырады.
- Көрермендер ұпай сарапқа салынған сәттерде тыныштық сақтауы тиіс. Тіпті аздаған шу ойыншының зейініне әсер етуі мүмкін.
- Көптеген командалық спорт түрлерінен айырмашылығы, мұнда әр қатысушы өз әрекеттері үшін жеке жауап береді. Сондықтан психологиялық қысым деңгейі жоғары болады.
- Теннис әлемдегі ең танымал жеке спорт түрлерінің қатарына кіреді. Үйірмелер мен клубтар барлық дерлік құрлықтарда жұмыс істейді.
- Көптеген атақты чемпиондар халықаралық деңгейдегі жұлдыздарға айналды. Олардың жетістіктері жастардың осы спортқа қызығушылығын арттырды.
- Ең ірі турнирлер жыл сайын жүздеген мың жанкүйерді жинайды. Миллиондаған адам матчтарды теледидар мен интернет арқылы көреді.
- Көпғасырлық тарихына қарамастан, теннис дамуын тоқтатқан жоқ. Жаңа технологиялар енгізіліп, жабдықтар жетілдіріліп, ойын деңгейі үнемі өсіп келеді.
Теннис – күшті, жылдамдықты, техниканы және ойлау қабілетін біріктіретін ерекше спорт. Қарапайым көрінетін ережелердің артында үлкен еңбек пен үздіксіз дайындық жатыр. Сондықтан бұл ойынға деген қызығушылық ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді. Алдағы уақытта да теннис әлемі жаңа рекордтармен, жарқын чемпиондармен және әсерлі жетістіктермен толыға беретіні сөзсіз.
