Эквадор туралы қызықты мәліметтер

Біздің планетамыз ерекше табиғатымен, бай тарихымен және сан алуан мәдениетімен ерекшеленетін елдерге бай. Кейбір мемлекеттер ежелгі ескерткіштерімен танылса, енді біреулері сирек кездесетін жануарларымен немесе таңғажайып табиғи құбылыстарымен әйгілі. Осындай елдердің бірі – Эквадор. Оңтүстік Американың солтүстік-батысында орналасқан бұл мемлекет көлемі жағынан аса үлкен болмаса да, көптеген қызықты ерекшеліктерге ие. Табиғи және мәдени байлығының молдығы оны әлемнің ең қызықты елдерінің қатарына қосады. Осы мақалада біз Сіздер үшін Эквадор туралы 30 қызықты әрі танымдық мәлімет жинадық.

1. Эквадор атауы испан тіліндегі «экватор» сөзінен шыққан. Экватор сызығы дәл осы елдің аумағы арқылы өтеді. Сондықтан мемлекет осындай атауға ие болған.
2. Ел бірнеше табиғи аймақтан тұрады. Мұнда Тынық мұхиты жағалауы, Анд таулары және Амазонияның ылғалды тропикалық ормандары орналасқан. Мұндай алуан түрлілік сирек кездеседі.
3. Эквадордың астанасы – Кито қаласы. Ол әлемдегі ең биік орналасқан астаналардың бірі саналады. Қала теңіз деңгейінен шамамен 2800 метр биіктікте орналасқан.
4. Китоның тарихи орталығы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енгізілген. Бұл мәртебеге ие болған алғашқы нысандардың бірі болып саналады. Қала отарлық дәуір сәулетімен танымал.
5. Эквадор Оңтүстік Америкадағы ең шағын мемлекеттердің қатарына жатады. Соған қарамастан биологиялық әртүрлілік деңгейі бойынша әлемдегі көшбасшылардың бірі болып табылады. Оның аумағында өсімдіктер мен жануарлардың өте көп түрі кездеседі.
6. Әлемге әйгілі Галапагос аралдары Эквадорға тиесілі. Архипелаг материктен шамамен мың шақырым қашықтықта орналасқан. Оның табиғаты Жер шарындағы ең ерекше табиғи жүйелердің бірі саналады.
7. Галапагос аралдарындағы жануарларды зерттеу Чарльз Дарвинге эволюция теориясын қалыптастыруға көмектесті. Әсіресе жергілікті торғайлардың әртүрлілігі ғалымның назарын аударған. Бұл зерттеулер ғылым тарихында маңызды орын алады.
8. Галапагоста алып тасбақалар мекендейді. Кейбір дарақтар жүз жылдан астам өмір сүре алады. Бұл жануарлар архипелагтың басты рәміздерінің бірі болып саналады.
9. Эквадор банан экспорттайтын жетекші мемлекеттердің қатарына кіреді. Әлемнің көптеген елдерінде сатылатын банандардың едәуір бөлігі осы жерде өсіріледі. Қолайлы климат мол өнім алуға мүмкіндік береді.
10. Бананнан бөлек, мемлекет какао өндіруімен де әйгілі. Эквадор какаосы жоғары сапасы мен бай дәмі үшін бағаланады. Ол көптеген елдерде шоколад өндіру үшін пайдаланылады.
11. Елдің ұлттық рәміздерінің бірі – анд кондоры. Бұл әлемдегі ең ірі ұшатын құстардың қатарына жатады. Оның қанат жайымы үш метрден асады.
12. Эквадор аумағында көптеген сөнген және белсенді жанартаулар орналасқан. Олардың кейбірі әлемдегі ең биік жанартаулардың қатарында. Котопахи жанартауы ең танымалдарының бірі болып есептеледі.
13. Чимборасо тауы ерекше географиялық ерекшелігімен белгілі. Жердің экватор маңындағы дөңестігіне байланысты оның шыңы планетаның орталығынан Эверест шыңына қарағанда алысырақ орналасқан. Бұл көпшілікті таңғалдыратын дерек.
14. XXI ғасырдың басынан бері Эквадордың ресми валютасы ретінде АҚШ доллары қолданылады. Мұндай шешім экономиканы тұрақтандыру мақсатында қабылданған. Қазіргі кезде доллар ел аумағында кеңінен пайдаланылады.
15. Мемлекетте ондаған байырғы халықтар өмір сүреді. Әрқайсысы өз тілін, дәстүрін және мәдени ерекшеліктерін сақтап келеді. Бұл Эквадорды ерекше көпұлтты елдердің қатарына қосады.
16. Испан тілінен кейін кең таралған тілдердің бірі – кечуа тілі. Оны жергілікті халықтың көптеген өкілдері қолданады. Бұл тілдің тарихы ежелгі инктер өркениетімен байланысты.
17. Испандар келгенге дейін қазіргі Эквадордың едәуір бөлігі Инк империясының құрамына кірген. Сол өркениеттің көптеген іздері бүгінге дейін сақталған. Археологтар оларды зерттеуді жалғастырып келеді.
18. Эквадор құстар әлемінің алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Мұнда құстардың бір жарым мыңнан астам түрі тіркелген. Сондықтан ел құс бақылаушылар арасында өте танымал.
19. Ел аумағында көзілдірікті аюлар кездеседі. Бұл – Оңтүстік Америкада тіршілік ететін жалғыз аю түрі. Жануар көз маңындағы ашық түсті белгілерінің арқасында осындай атауға ие болған.
20. Эквадордағы Амазония ормандары мыңдаған өсімдік түрінің мекені болып табылады. Олардың кейбірі әлі толық зерттелмеген. Ғалымдар жаңа түрлерді анықтау жұмыстарын жалғастыруда.
21. Мемлекет жоғары сейсмикалық белсенділік аймағында орналасқан. Сондықтан мұнда кейде жер сілкіністері болып тұрады. Бұған тектоникалық плиталардың қозғалысы себеп болады.
22. Ұлттық асханасы өте алуан түрлі. Әр өңірдің өзіне тән тағамдары бар. Жағалауда теңіз өнімдері жиі пайдаланылса, таулы аудандарда картоп пен жүгеріден дайындалатын тағамдар кең таралған.
23. Эквадорда орхидеялардың көптеген түрі өседі. Кейбір гүлдер тек осы мемлекет аумағында ғана кездеседі. Осы себепті ел орхидеялардың әлемдік орталықтарының бірі саналады.
24. Мұндағы климат жыл мезгілінен гөрі теңіз деңгейінен биіктікке көбірек байланысты. Бір күннің ішінде адам ыстық тропикалық орманнан салқын таулы аймаққа жетуі мүмкін. Бұл ерекшелік саяхатшыларды ерекше қызықтырады.
25. Эквадор темір жолы Анд таулары арқылы өтетін көркем бағыттарымен белгілі. Кейбір бөліктері өте күрделі таулы бедерден өтеді. Мұндай жолдарды салу үлкен күш-жігерді талап еткен.
26. Елде «Әлем ортасы» деп аталатын әйгілі ескерткіш бар. Ол экватор сызығына жақын жерде орналасқан. Бұл нысан туристер ең көп баратын орындардың бірі болып саналады.
27. Эквадор ауыл шаруашылығы өнімдерімен қатар мұнай да экспорттайды. Мұнай өнеркәсібі ұлттық экономикада маңызды рөл атқарады. Бұл саладан түсетін табыс мемлекеттік бюджеттің елеулі бөлігін құрайды.
28. Көптеген қалалар мен ауылдар көркем таулы аңғарларда орналасқан. Сондықтан жергілікті табиғат ерекше сұлулығымен ерекшеленеді. Көптеген туристер осындай көріністерді тамашалау үшін келеді.
29. Мемлекетте көптеген ұлттық саябақтар мен қорықтар бар. Олар сирек кездесетін жануарлар мен өсімдіктерді қорғауға көмектеседі. Табиғатты сақтау маңызды мемлекеттік міндеттердің бірі саналады.
30. Аумағы салыстырмалы түрде шағын болғанымен, Эквадор табиғи байлықтарды, мәдени дәстүрлерді және тарихи мұраны өз бойына жинақтаған ерекше ел болып табылады. Осындай үйлесім оны Оңтүстік Американың ең қызықты мемлекеттерінің біріне айналдырады. Сондықтан бұл елге деген қызығушылық жыл сайын артып келеді.

Эквадор – шағын аумақта табиғаттың таңғажайып байлығы мен мәдени әртүрлілік тоғысқан ерекше мемлекет. Оның бірегей экожүйелері, көне тарихы және бай дәстүрлері әлемнің түкпір-түкпірінен адамдардың назарын аударады. Бұл ел саяхатшылар үшін ғана емес, ғалымдар үшін де маңызды зерттеу алаңы болып табылады. Эквадормен танысу жер шарындағы табиғи және мәдени байлықтардың қаншалықты алуан түрлі екенін жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді.