Әлемде өзінің тарихымен, табиғатымен және мәдени ерекшеліктерімен таңғалдыратын көптеген қалалар бар. Олардың кейбірі соншалықты ерекше жерде орналасқандықтан, алғаш көрген адамға сену қиын болуы мүмкін. Солардың бірі – Ла-Пас. Бұл қала биік таулы аудандарымен, көркем табиғатымен және бай тарихи мұрасымен әйгілі. Жыл сайын мұнда Оңтүстік Американың ең ерекше қалаларының бірін көру үшін мыңдаған саяхатшы келеді. Бұл мақалада біз Сіздер үшін Ла-Пас туралы 30 қызықты әрі танымдық мәліметті жинақтадық.
- Ла-Пас Боливияның іс жүзіндегі астанасы болып саналады. Мұнда елдің үкіметі, парламенті және президенттің резиденциясы орналасқан. Ал Боливияның конституциялық астанасы – Сукре қаласы.
- Қаланың толық ресми атауы – «Нуэстра Сеньора де Ла-Пас». Испан тілінен аударғанда ол «Біздің Бейбітшілік Қасиетті Анасы» деген мағынаны білдіреді. Уақыт өте келе қысқартылған «Ла-Пас» атауы кеңінен қолданыла бастады.
- Ла-Пас әлемдегі ең биік орналасқан астаналардың бірі болып есептеледі. Қаланың орталық бөлігі теңіз деңгейінен шамамен 3600 метр биіктікте орналасқан. Кейбір аудандары бұдан да жоғары жатыр.
- Қала Чокеяпу өзені қалыптастырған терең аңғардың ішінде орналасқан. Сондықтан оның әртүрлі аудандары әртүрлі биіктікте жатыр. Биіктік айырмашылығы мың метрден асады.
- Ла-Пастың жоғарғы аудандары орталық бөлігіне қарағанда салқынырақ болады. Себебі биіктеген сайын ауа температурасы төмендейді. Кейбір аудандар арасындағы температура айырмашылығы айтарлықтай сезіледі.
- Қаланың үстінде алып Ильимани тауы асқақтап тұр. Оның қар басқан шыңы Ла-Пастың көптеген жерінен анық көрінеді. Бұл тау қаланың басты нышандарының біріне айналған.
- Ла-Пас 1548 жылы испандар тарапынан негізі қаланған. Оның құрылуы Испания империясының өңірдегі ықпалын күшейту мақсатымен байланысты болды. Бірнеше ғасыр ішінде шағын қоныс Боливияның ең ірі қалаларының біріне айналды.
- Қаланың тарихи орталығында отарлау дәуірінен сақталған көптеген ғимараттар бар. Мұнда көне шіркеулерді, алаңдарды және әкімшілік ғимараттарды көруге болады. Олар қаланың бай тарихын еске салады.
- Ла-Паста 800 мыңнан астам адам тұрады. Көршілес Эль-Альто қаласымен бірге бұл ірі агломерацияда бірнеше миллион халық өмір сүреді. Бұл Боливиядағы ең үлкен қалалық аймақ болып саналады.
- Эль-Альто қаласы Ла-Пастан да биік орналасқан. Оның биіктігі теңіз деңгейінен 4000 метрден асады. Осы ерекшелігінің арқасында ол әлемдегі ең биік орналасқан ірі қалалардың бірі саналады.
- Биік таулы жерде орналасуына байланысты көптеген туристер тау ауруының белгілерін сезінеді. Адам ағзасына сирек ауаға бейімделу үшін белгілі бір уақыт қажет. Сондықтан дәрігерлер алғашқы күндері ауыр дене еңбегінен бас тартуға кеңес береді.
- Ла-Пастағы ең ерекше қоғамдық көлік түрлерінің бірі – қалалық аспалы жол жүйесі. Ол қаланың әртүрлі аудандарын байланыстырып, үлкен биіктік айырмашылықтарын тез еңсеруге мүмкіндік береді. Бұл әлемдегі ең ірі аспалы жол жүйелерінің бірі болып есептеледі.
- Аспалы жол күн сайын жүздеген мың жолаушыға қызмет көрсетеді. Ол жол кептелістерін азайтып, сапар уақытын айтарлықтай қысқартады. Жергілікті тұрғындар үшін бұл көлік күнделікті өмірдің қалыпты бөлігіне айналған.
- Ла-Паста әйгілі «Бақсылар базары» орналасқан. Онда дәстүрлі тұмарлар, дәрілік өсімдіктер, қолөнер бұйымдары және түрлі рәсімдік заттар сатылады. Бұл базар туристер ең көп баратын орындардың бірі болып табылады.
- Қаланың мәдениеті испан және байырғы халықтардың дәстүрлерін үйлестіреді. Көптеген тұрғындар аймара мен кечуа халықтарының әдет-ғұрыптарын сақтап келеді. Мұны әсіресе мерекелер мен халықтық фестивальдер кезінде анық көруге болады.
- Ла-Пас көшелерінде ұлттық киім киген әйелдерді жиі кездестіруге болады. Олар көп қабатты белдемше, түрлі-түсті жамылғы және дөңгелек қалпақ киеді. Мұндай киім үлгісі қаланың басты белгілерінің біріне айналған.
- Қаладағы климат жыл бойы салыстырмалы түрде салқын болады. Жаз мезгілінде де мұнда қатты ыстық сирек кездеседі. Мұндай ауа райына қаланың биік тауда орналасуы әсер етеді.
- Осындай биіктікте Күн сәулесінің әсері әлдеқайда күшті болады. Сондықтан жергілікті тұрғындар мен туристер күннен қорғайтын құралдарды жиі пайдаланады. Тіпті салқын күннің өзінде күнге күйіп қалу оңай.
- Қаланың маңында әйгілі Титикака көлі орналасқан. Ол әлемдегі кеме қатынасы жүретін ең биік көл болып есептеледі. Көптеген саяхатшылар Ла-Пасқа келгенде осы ерекше көлге де барады.
- Ла-Пасқа жақын жерде Ай аңғары орналасқан. Оның ерекше жартасты бедері бөтен ғаламшардың табиғатын еске түсіреді. Бұл табиғи көрікті орын туристер арасында өте танымал.
- Ла-Пас Боливияның маңызды білім беру орталықтарының бірі болып саналады. Мұнда ірі университеттер, ғылыми мекемелер және зерттеу ұйымдары жұмыс істейді. Қалаға елдің әртүрлі өңірінен студенттер келеді.
- Жергілікті базарлар тауарлардың молдығымен ерекшеленеді. Мұнда жаңа піскен көкөністерді, жемістерді, қолөнер бұйымдарын және ұлттық киімдерді сатып алуға болады. Кейбір сауда орындары бірнеше ұрпақ бойы жұмыс істеп келеді.
- Жергілікті асхананың ең танымал тағамдарының бірі – сальтенья. Ол ішінде шырынды ет салмасы бар шағын бәлішке ұқсайды. Бұл тағам әсіресе таңертең жиі тұтынылады.
- Қала маңында ежелгі өркениеттерден қалған көптеген тарихи ескерткіштер сақталған. Ең белгілілерінің бірі – Тиуанако археологиялық кешені. Ол инктер мемлекеті пайда болмай тұрып-ақ қалыптасқан.
- Ла-Паста жыл сайын түрлі-түсті фестивальдер өткізіледі. Мереке күндері көшелер әнге, биге және жарқын ұлттық киімдерге толады. Осындай шаралар көптеген қонақты қызықтырады.
- Қаланың биік орналасуы спорттық жарыстарға да әсер етеді. Сирек ауаға үйренбеген футболшылар жергілікті стадиондарда ойнағанда жиі қиындық көреді. Бұл мәселе халықаралық спортта бірнеше рет талқыланған.
- Ла-Пас экономикасының негізін сауда, қызмет көрсету саласы, мемлекеттік басқару және туризм құрайды. Сонымен қатар қолөнер мен шағын кәсіпкерлік те маңызды орын алады. Қала Боливияның басты экономикалық орталықтарының бірі болып қала береді.
- Заманауи ғимараттардың көп салынғанына қарамастан, қаланың көптеген аудандары тарихи келбетін сақтап қалған. Ескі сәулет өнері жаңа құрылыстармен үйлесімді ұштасқан. Бұл Ла-Пасқа ерекше көрік береді.
- Ла-Пас өзінің орналасу ерекшелігінің арқасында Оңтүстік Американың ең өзгеше қалаларының бірі саналады. Тар көшелері, тік беткейлері және керемет көріністері оны ерекше етеді. Сондықтан саяхатшылар бұл қаланы құрлықтағы ең есте қаларлық орындардың бірі деп атайды.
- Бүгінде Ла-Пас Боливияның саяси, мәдени және экономикалық орталығы болып қала береді. Оның бай тарихы, қайталанбас табиғаты және ерекше дәстүрлері жыл сайын көптеген туристі тартады. Сондықтан бұл биік таулы қала әлемдегі ең қызықты астаналардың бірі ретінде танылған.
Ла-Пас адамның табиғаттың ерекше жағдайларына қалай бейімделе алатынын айқын көрсетеді. Мұнда көне тарих қазіргі өмірмен үйлесіп, ұлттық дәстүрлер бүгінгі күнге дейін сақталған. Бұл қаламен танысу Боливияның мәдениеті мен ерекшеліктерін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Сол себепті Ла-Пас әлемнің түкпір-түкпірінен келетін саяхатшылардың қызығушылығын әлі де өзіне тартып келеді.
